Hoop bieden via video
Shirley Bard

Desgevraagd zou Shirley Bard zichzelf omschrijven als een gemiddelde pensionada met weinig geduld maar een grote vastberadenheid. Vraag het de leden van haar ouderenvakbond AARP of een van de vele oorlogsveteranen die ze interviewde, en die zullen haar waarschijnlijk beschrijven als energiek, ondernemend en misschien zelfs ietwat koppig.

De gepensioneerde telecommunicatiemanager had nauwelijks ervaring met camera's of computers toen ze een manier vond om haar doel te bereiken: het steunen van de troepen en de generaties oorlogsveteranen door hen te interviewen en hun verhalen op video te zetten voor de Library of Congress in Washington, DC.

"Ik begon met videobewerking toen ik vrijwilliger werd in Big Bear in Californië, halverwege de jaren '90", herinnert Shirley zich. "Ik wilde het besluitvormingsproces van de ambtenaren verbeteren. Ze gedroegen zich intimiderend en hun beslissingen hadden negatieve financiële gevolgen voor de plaatselijke bevolking, met name ouderen en gepensioneerde veteranen. Ik wilde de vergaderingen op video zetten en op de lokale TV laten zien, voordat de beslissingen werden genomen. Als de mensen zelf konden zien hoe bepaalde ambtenaren te werk gingen tijdens die openbare vergaderingen, was er hoop op verandering. Toen veranderde alles voor me. Het werd plotseling belangrijk voor me om vast te leggen wat er tijdens de vergaderingen werd gezegd. En ik moest een manier zien te vinden om de verhalen van ouderen vast te leggen wanneer die klachten hadden over de behandeling wanneer ze het alarmnummer hadden gebeld."

Shirley kocht haar eerste computer in 1996, installeerde die zelf en leerde helemaal zelf hoe ze die moest gebruiken. Het eerste jaar is in een soort roes voorbijgegaan, geeft ze toe. Ze ging 's ochtends achter de computer zitten, om vervolgens laat in de avond 'bij te komen', zich afvragend waar de dag was gebleven, alleen om weer naar bed te gaan en de volgende ochtend weer opnieuw te beginnen.

"Zo ging het zo'n beetje maandenlang", herinnert Shirley zich. "Ik heb heel wat afgevloekt in die tijd en heel wat nieuwe krachttermen opgepikt terwijl ik probeerde met die computer te leren omgaan. Ik was nog het meest trots op het feit dat ik de verleiding had weten te weerstaan het ding maar gewoon uit het raam te gooien tijdens het leerproces. Het was heel frustrerend af en toe."

Toch geeft Shirley toe dat autodidact zijn ook voordelen heeft. De talloze uren van steeds opnieuw proberen hebben haar in elk geval de basisbeginselen geleerd van hoe een computer werkt.

"Ik kan nu de meeste problemen zelf herkennen en oplossen, en dat bespaart een hoop tijd", aldus Shirley. Ik wilde met computers leren omgaan vanwege de tekstverwerkingsmogelijkheden. En natuurlijk om e-mail te kunnen versturen en ontvangen. Sindsdien heb ik ook geleerd hoe je dingen opzoekt op internet, wat ik regelmatig doe, en ik kan natuurlijk video bewerken."

Toen Shirley voor het eerst besloot om video's te gaan maken, had ze nauwelijks ervaring met gewone fototoestellen, laat staan videocamera's. Ze liet zich daardoor echter niet ontmoedigen en had al snel haar eerste interview op video vastgelegd, waarna haar nog een ding restte... de montage.

"Toen ik op zoek ging naar een softwarepakket om films te maken, had ik geen flauw idee waar ik op moest letten of wat ik kon verwachten", geeft Shirley toe. "Ik koos Pinnacle Studio™ 8 omdat de doos er enigszins begrijpelijk uitzag.Er waren ook andere programma's, maar bij Studio had ik een goed gevoel. Het leek me heel geschikt voor wat ik van plan was. Ik nam het mee naar huis, installeerde het op mijn computer en mijn eerste productie ging zo soepel dat ik het nauwelijks kon geloven."

Omdat het leren bewerken met Studio 8 zo gemakkelijk ging, werd Shirley een trouwe klant die inmiddels vele upgrades verder is.

"Ik werk nu met Pinnacle Studio™ 11 Movie Box® Ultimate", aldus Shirley. "Naar andere softwarepakketten kijk ik niet eens meer. Ik vind alle 'toeters en bellen' van Studio heerlijk. Ik vermaak me er uitstekend mee. Die gereedschappen helpen me ook mijn video's een professioneler uiterlijk te geven, en dat verdienen de veteranen met wie ik werk."

In het kader van haar vrijwilligerswerk voor de AARP in Californië, aan een programma dat Project Hope wordt genoemd, dienen de videomemoires van Shirley voor meerdere doeleinden: een videogeschiedenis vastleggen van de persoonlijke ervaringen van oorlogsveteranen, een eerbetoon geven aan deze mensen en wat ze hebben gedaan, en deze generatie van oorlogsveteranen de hoop en troost bieden die voortvloeit uit de wetenschap dat anderen oorlogen hebben overleefd, hetzelfde trauma hebben gevoeld dat zij nu voelen, en het hebben overleefd en beter zijn geworden.

"Project Hope werd oorspronkelijk opgericht door de gepensioneerde arts Abe Krems, om ouderen te helpen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Maar sinds we zijn begonnen met de opnamen van de veteranengeschiedenis heeft zich een nieuwe mogelijkheid aangediend. De mogelijkheid om veteranen in San Diego te helpen bij het vinden en krijgen van de geestelijke gezondheidszorg die ze nodig hebben vanaf het moment dat ze terugkeren van het front", legt Shirley uit. "San Diego heeft uitstekende faciliteiten voor oorlogsveteranen, maar die zijn niet altijd even bekend. Als de mogelijkheden onvoldoende bekend en/of geaccepteerd zijn, kan het onnodig lang duren voordat de veteranen hun leven weer op de rails hebben. Sommige veteranen hebben alle ontberingen aan het front overleefd, enkel om naar huis terug te keren en vervolgens zelf een einde aan hun leven te maken omdat ze niet begrijpen waar ze doorheen gaan en dat er hulp beschikbaar is. En sommige lijden of sterven kennelijk liever dan te moeten toegeven dat ze "die gekke veteranenziekte" hebben, zoals een van hen het stelde. Veel te veel van hen weten niet eens dat er een naam is voor waar ze doorheen gaan, PTSS - Post Traumatische Stress Stoornis. En het is bepaald geen schande om menselijk te zijn en getraumatiseerd door de afschuwelijke oorlogsomstandigheden. Wie zou dat niet zijn? Dat wordt een grote uitdaging met deze nieuwe generatie veteranen die terugkeert uit Irak."”

Dr. Krems en Shirley willen video's gaan produceren die deels dienen om het stigma rond de posttraumatische stressstoornis enigszins weg te nemen. Ze hopen dat zo ook de sterkste soldaten zich zullen realiseren dat wat ze voelen alleen maar menselijk is, en dat het geen teken van zwakte is om hulp daarvoor te aanvaarden.

"Het is vaak moeilijk om niet emotioneel betrokken te raken bij de verhalen", zegt Shirley. "Sommige van die veteranen zijn zo jong om zoveel ellende te hebben meegemaakt. Je vraagt je af hoe ze het doen. Deze video's laten mensen zelf de levendige herinneringen zien van kinderen van 17, 18, 19 jaar oud, die door een hel zijn gegaan en het hebben overleefd... niet alleen lichamelijk, maar geestelijk. Die jongens en meisjes zijn ongelooflijk.Daarom moeten de uiteindelijke producten hen waardig zijn. Wat ik het liefst zou doen is nog meer van deze historische herinneringen vastleggen, en ze beter promoten zodat nog meer mensen ze zullen zien. Dat geldt zowel voor de nieuwe veteranen die terugkeren uit Irak als voor de oudere uit de Tweede Wereldoorlog, Korea, Vietnam en Desert Storm. Er overlijden elke dag veteranen van wie de verhalen nooit opgetekend zijn."

Shirley vertelt dat een van de voltooide video's het verhaal vertelt van een 18-jarige jongen uit de provincie die middenin de Vietnam-oorlog werd gedropt, waar hij nauwelijks tijd had om op adem te komen voordat de kogels hem om de oren vlogen. Het opmerkelijke aan deze marinier is hoe hij daar doorheen is gekomen en hoe goed hij zijn leven weer heeft weten op te pakken, ondanks alle verschrikkingen waarvan hij getuige is geweest.

"Er zijn veel te veel anderen die niet zo gelukkig waren", zegt Shirley."En ook de familieleden van degenen die thuiskomen met trauma's en niet begrijpen wat er gebeurt of hoe ze kunnen helpen, want vaak willen de veteranen er niet over praten. Lokaal willen we een DVD produceren om iedereen te helpen begrijpen waarom mensen een posttraumatische stressstoornis krijgen, wat er achter het soms bizarre gedrag zit en hoe de problemen kunnen worden verlicht. Ik denk dat al onze inspanningen om films te maken waarmee het stigma wordt verminderd alleen maar positief kunnen zijn voor de mannen en vrouwen in dienst, en dat het een gezamenlijke inspanning zou moeten zijn."

Gewapend met een standaard digitale videocamera, een berg videobanden en haar persoonlijke vastberadenheid om professioneel ogende video's te produceren, heeft Shirley de persoonlijke oorlogsgeschiedenissen van vele mannen en vrouwen vastgelegd voor de toekomst. Nog even en ze heeft een bibliotheek die loopt van de huidige oorlog tot aan het verhaal van een originele 'buffalo soldier' uit een van de cavalerieregimenten voor zwarte soldaten.

"De verhalen zijn allemaal even indrukwekkend", zegt Shirley. "De grootste voldoening die ik krijg is wanneer ik de gezichten van de veteranen bekijk terwijl die hun verhaal zien ontrollen.

De productiekosten worden helemaal door Project Hope gedragen. Het is liefdewerk. Naast het exemplaar dat naar de Library of Congress wordt gestuurd, krijgt elke veteraan gratis een eigen kopie. De veteranen en hun families zijn er heel blij mee. Het betekent veel voor hen om te weten dat hun daden en hun opofferingen belangrijk zijn en niet vergeten zullen worden.Uiteindelijk willen we graag kwaliteits-DVD's maken om uit te zenden op de lokale TV-zenders van San Diego. Net als Ken Burns", merkt ze op.

Van tijd tot tijd wordt een van de verhalen vertoond tijdens een AARP-bijeenkomst. Volgens Shirley worden ze enthousiast ontvangen - niet alleen om de inhoud, maar ook vanwege de montage en de algehele productiekwaliteit van de video's.

"Ik ben maar een gewoon gemiddeld persoontje, en al wat ouder ook", zegt Shirley. "Dit bewijst maar weer eens dat je een oude hond wel degelijk iets nieuws kunt leren. Ik ben altijd vastbesloten de dingen waar ik aan begin af te maken, maar Pinnacle maakt videoproductie zo makkelijk dat zelfs gewone, niet technische types als ik ermee kunnen werken. Als ik het kan, kan iedereen het."

Shirley Bard
9071 Hillery Drive
San Diego, CA 92126
858 689-8130
sbard@aol.com